Barreessotan hundi Macaafa Qulqulluu kabaja qaba. Miseensummaa Waaqaa fi namaa walitti hidhame.
Macaafota shanan jalqabaa (Uumama, Ba’uu, Leewwota, Lakkoobsa, fi Keessa Deebii) Museen akka barreesse amantii Yihudaa fi Kiristaanaa keessatti fudhatama guddaa qaba. Macaafonni kun seera Musee jedhamuun beekamu. 2. Raajota fi Mootota Faarfannaa hedduu kan barreesse isadha.
Waa'ee barreessitoota Macaafa Qulqulluu, yeroo itti barreeffamee fi akkamitti akka walitti qabame bal'inaan haa ilaallu. 1. Barreessitoota Macaafa Qulqulluu (Who Wrote the Bible?)
: "Raajiin matumaa fedha namootaan hin dhufne; garuu namoonni hafuura qulqulluudhaan geggeeffamanii wanta Waaqayyo biraa dhufe dubbataniiru".
Macaafni Qulqulluu akkuma argametti kallattiin gara kitaaba tokkootti hin jijjiiramne. Adeemsi kun jedhama. Waggoota dhibba hedduu keessatti, hoggantoonni amantii fi qorattoonni barruulee qulqulluu ta'an addaan baasuuf qorannoo guddaa godhan. macaafa qulqulluu eenyutu barreesse
Macaafa Qulqulluu eenyutu barreesse kan jedhuuf deebiin isaa gama lamaan ijaarama. Gama hafuuraatiin, hafuura isaatiin barreesse; gama foonitiin fi seenaatiin ammoo, namoota amanamoo 40 ta'antu baroota fi iddoo adda addaa keessatti ergaa kana waraabe. Tokkummaan yaada macaafa kanaa immoo iccitii guddaa barreessaan inni jalqabaa tokko ta'uu isaa mirkaneessudha.
Walumaagalatti, Macaafni Qulqulluun namoota 40 ol ta'aniin kan barreeffame yoo ta'u, amantoonni garuu ka'umsi isaa Hafuura Qulqulluu akka ta'e amanu. Barreessitoonni kun dandeettii fi seenaa isaanii fayyadamanii barreesus, ergaan isaa tokko ta'uun isaa macaafa kana adda taasisa. Macaafni kun namoota hedduun barreeffamus, dubbistootaaf qajeelfama jireenyaa fi abdii guddaa kan kennu dha.
Keeyyanni 2 Ximothewos 3:16 irratti, "Macaafni qulqulluun hundinuu geggeessaa hafuura Waaqayyootiin barreeffame" jedha.
Waldaaleen Kiristaanaa barreessitoota ergamoota Yesuus waliin kallattiin walitti dhufeenya qaban ykn ergamoota ykn ergaawwan amantii dhugaa barsiisan qofa akka qulqulluutti fudhataniiru. 5. Macaafa Qulqulluu Gafnu (Oromo Bible) Barreessotan hundi Macaafa Qulqulluu kabaja qaba
Macaafa Qulqulluu Eenyutu Barreesse? Gaaffii fi Deebii Guutuu Seenaa Keessaa
Yeroo tokko tokko namni tokko kan barreesse fakkaata; garuu seenaa isaa bal’aa ta’een ilaaluun, barreessitoota dhibbaawaa, afoola waggaa kumaatti, fi Jechi Waaqaayyoo (Kalama Aduu Yaa) of keessaa qaba.
Kitaabota shanan jalqabaa (Uumama hanga Keessa Deebii) barreesse. Daawit: Faarfannaa hedduu barreesse. Solomon: Fakkeenyaa fi Lallaba barreesse. Luqaas: Wangeela Luqaas fi Hojii Ergamootaa barreesse. Phaawulos: Ergaa 14 (Roomaa hanga Ibrootaa) barreesse.
Macaafni Qulqulluu (Kitaabni Dhamaantuu) kitaabota 39 kakuu Moofaa (Kakuu Durii) fi 27 kakuu Haaraa (Kakuu Haaraa) kan qabu yoo ta’u, barreessitoota gara 40 ol ta’an biraa barreeffame. Barreessitoonni kunneen: Macaafonni kun seera Musee jedhamuun beekamu
Barreessitootiin Macaafa Qulqulluu barreessuuf calloffii isaanii qofa hin fayyadamin. Makka Qulqulluu (Bible) akka jechatti, kan barreesse (Calaka Waaqaayyoo) ti. Kitaabni Macaafa Qulqulluu keessatti barreeffama akka:
Phexros, Yohannis, Yaa'iqob, fi Yudaan ergaawwan hafan barreessan. Kutaan dhumaa, "Mul'ata Yohannis," ergamaa Yohannisiin dhimma dhuma barichaa ilaalchisee barreeffame. Macaafni Qulqulluu Akkamiin Walitti Qabame? (Kanonii)
Eeshiyaa, Afrikaa, fi Awurooppaa keessatti caafame.